Menu

Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego Plan pracy Aktualności 2017-2018 Aktualności 2018-2019 INFORMACJE REKRUTACJA DO SZKÓŁ PONADPODSTAWOWYCH

Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego

 

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO
Szkoła Podstawowa nr 185 im. UNICEF w Warszawie

 

 

Podstawy prawne dotyczące realizacji doradztwa zawodowego w szkole


Prowadzenie działań związanych z doradztwem zawodowym w przedszkolach, szkołach i placówkach regulują m. in. Ustawa z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty, w której zapisano, że system oświaty zapewnia przygotowanie uczniów do wyboru zawodu i kierunku kształcenia oraz Ustawa Prawo oświatowe z dnia 14 grudnia 2016 r., wymieniając zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego oraz zajęcia prowadzone w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej jako jedne z podstawowych form działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły. Szczegółowe regulacje wprowadzają rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, m.in. w sprawie doradztwa zawodowego, w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół oraz w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej      w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach.

 


Główny cel doradztwa zawodowego w szkole podstawowej


Celem doradztwa zawodowego w klasach VII–VIII szkoły podstawowej jest przygotowanie uczniów do odpowiedzialnego planowania kariery i podejmowania przy wsparciu doradczym decyzji edukacyjnych i zawodowych uwzględniających znajomość własnych zaso-bów oraz informacje na temat rynku pracy i systemu edukacji. (Cele orientacji zawodowej oraz doradztwa zawodowego dla szkoły podstawowej zostały zaczerpnięte z przykładowych programów doradztwa zawodowego dla szkoły podstawowej opracowanych w ramach współfinansowanego z EFS projektu „Efektywne doradztwo edukacyjno-zawodowe dla dzieci, młodzieży i dorosłych” realizowanego przez Ośrodek Rozwoju Edukacji. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską   w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego)

 

Działania związane z doradztwem zawodowym i ich adresaci


Działania związane z doradztwem zawodowym w szkole podstawowej są kierowane do trzech grup adresatów:

  • uczniów,
  • rodziców
  • nauczycieli.


Przykłady działań kierowanych do uczniów:

 

  1. udzielanie  porad i konsultacji indywidualnych
  2. prowadzenie zajęć grupowych związanych tematycznie z obszarami:poznawanie własnych zasobów

 

  • świat zawodów i rynek pracy
  • rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie;
  • planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno- -zawodowych;

 

3. pomaganie uczniom w przygotowywaniu teczek „portfolio”;

4. aranżowanie sytuacji sprzyjających poznawaniu własnych zasobów np. poprzez udział w konkursach, przygotowywanie określonych zadań na zajęcia przedmiotowe, udział w organizowaniu uroczystości i imprez szkolnyh;

5. określaniec potencjału edukacyjno-zawodowego;

6. organizowanie spotkań z przedstawicielami instytucji rynku pracy;

7. stwarzanie okazji do udziału w wydarzeniach takich jak np. targi edukacyjne;

8. umożliwianie udziału w spotkaniach informacyjnych z przedstawicielami szkół ponad-podstawowych;

9. informowanie o ofercie kształcenia w szkołach programowo wyższych;

10. umożliwienie udziału w spotkaniach z absolwentami szkoły (prezentacje ścieżek rozwoju edukacyjno-zawodowego);

11. wspieranie uczniów w przygotowaniu Indywidualnych Planów Działania (IPD);

12. organizowanie spotkań z przedstawicielami zawodów;

13. organizowanie spotkań z inspirującymi osobami (pasjonatami, autorami innowacyjnych rozwiązań – młodymi ludźmi, którzy odnieśli sukces zawodowy);

14. organizowanie wycieczek zawodoznawczych; ;

15. umożliwienie dostępu do informacji edukacyjno-zawodowej poprzez strony internetowe szkoły, szkolne konto Facebooka, e-dziennik;

16. organizowanie zajęć w świetlicy związanych z orientacją zawodową,

17. organizowanie imprez o charakterze zawodoznawczym, np. konkursy, festiwale czy prezentacje zawodów;

18. umożliwianie uczniom udziału w tzw. lekcjach zawodoznawczych organizowanych przez szkoły ponadpodstawowe zawodowe;

19. udostępnianie materiałów multimedialnych (np. gier edukacyjnych, filmów i innych e-zasobów) ułatwiających samopoznanie, podejmowanie decyzji edukacyjnych i zawodowych;

20. prowadzenie projektów edukacyjnych tematycznie powiązanych z orientacją zawodową oraz doradztwem zawodowym.

 

Przykłady działań kierowanych do rodziców:

 

  1. organizowanie spotkań informacyjno-doradczych z doradcą zawodowym w szkole;
  2. inicjowanie kontaktów z przedstawicielami instytucji działających na rynku pracy;
  3. organizowanie spotkań z przedstawicielami firm lokalnego rynku pracy;
  4. informowanie o targach edukacyjnych;
  5. udostępnianie informacji edukacyjnych i zawodowych (między innymi poprzez: biblio-teczkę publikacji, stronę www szkoły, szkolne konto Facebooka, e-dziennik);
  6. włączanie rodziców w szkolne działania związane z orientacją zawodową i doradztwem zawodowym.


Orientacja zawodowa i doradztwo zawodowe dla uczniów są realizowane:

  1. podczas grupowych zajęć związanych z doradztwem zawodowym prowadzonych przez doradcę zawodowego, (Rozporządzenie MEN z dnia 28 marca 2017 r. w sprawie ramowych planach nauczania dla publicznych szkół (Dz.U. z 2017 r., poz. 703).) które wynikają z ramowych planów nauczania;
  2. podczas: zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu, wspomagania uczniów w wyborze kierunku kształcenia i zawodu w trakcie bieżącej pracy z uczniami, prowadzonych przez doradcę zawodowego, nauczycieli i wychowawców – m.in. na obowiązkowych i dodatkowych zajęciach edukacyjnych, zajęciach z wychowawcą i innych zajęciach, a także w formie indywidualnych porad i konsultacji prowadzonych przez doradcę zawodowego (lub innych specjalistów, wychowawców, nauczycieli); (Rozporządzenie MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. z 2017 r., poz. 1591).Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego)
  3. podczas innych działań związanych z doradztwem zawodowym realizowanych w szkole (jak np. szkolne targi edukacyjne, projekty edukacyjne, konkursy zawodoznawcze) lub poza nią (np. udział w targach edukacyjnych, festiwalu zawodów, w wizytach zawodoznawczych w zakładach pracy).

 

Doradca zawodowy:

  1. określa mocne strony, predyspozycje, zainteresowania i uzdolnienia uczniów;
  2. pomaga uczniom w planowaniu kształcenia i kariery zawodowej;
  3. prowadzi zajęcia z zakresu orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego oraz zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu;
  4. wspiera nauczycieli, wychowawców, specjalistów i rodziców w realizacji działań związa-nych z doradztwem zawodowym;
  5. prowadzi doradztwo indywidualne dla uczniów.
  6. systematycznie diagnozuje zapotrzebowanie uczniów, rodziców i nauczycieli na działania związane z doradztwem zawodowym;
  7. planuje, koordynuje, monitoruje i prowadzi ewaluację oraz promuje działania związane z doradztwem zawodowym podejmowane przez szkołę we współpracy z wychowawca-mi, nauczycielami i specjalistami;
  8. gromadzi, aktualizuje i udostępnia informacje edukacyjne i zawodowe właściwe dla danego poziomu kształcenia;
  9. organizuje współpracę z otoczeniem społeczno-gospodarczym szkoły podnoszącą efektywność prowadzonych działań związanych z doradztwem zawodowym;
  10. współpracuje z dyrektorem szkoły, realizując zadania związane z orientacją zawodową i doradztwem zawodowym;
  11. wspólnie z zespołem przygotowuje projekt WSDZ;
  12. gromadzi, aktualizuje i udostępnia zasoby związane z orientacją zawodową oraz do-radztwem zawodowym;
  13. współpracuje ze specjalistami z poradni psychologiczno-pedagogicznych, instytucjami działającymi na rynku pracy i partnerami z otoczenia społeczno-gospodarczego w celu realizacji działań z zakresu doradztwa zawodowego.

 

Wychowawcy:

 

  1. określają mocne strony, predyspozycje, zainteresowania i uzdolnienia uczniów;
  2. eksponują w trakcie bieżącej pracy z uczniami związki realizowanych treści nauczania z treściami programowymi orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego;
  3. włączają do swoich planów wychowawczych zagadnienia z zakresu orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego;
  4. realizują tematy związane z orientacją zawodową i doradztwem zawodowym na godzi-nach wychowawczych;
  5. wskazują uczniom specjalistów, którzy mogą udzielać wsparcia w planowaniu kariery zawodowej;
  6. współpracują z rodzicami w zakresie planowania ścieżki kariery edukacyjno-zawodowej ich dzieci;
  7. współpracują z doradcą zawodowym oraz innymi nauczycielami i specjalistami w zakresie realizacji działań związanych z doradztwem zawodowym.

 

Nauczyciele (w tym nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej):

  1. określają mocne strony, predyspozycje, zainteresowania i uzdolnienia uczniów;
  2. eksponują w trakcie bieżącej pracy z uczniami związki realizowanych treści nauczania z treściami programowymi orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego;
  3. współpracują z wychowawcami klas w zakresie realizowania zajęć orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego dla uczniów;
  4. przygotowują uczniów do udziału w konkursach np. zawodoznawczych;
  5. prowadzą koła zainteresowań, zajęcia dodatkowe;
  6. organizują w sali edukacji wczesnoszkolnej kąciki zawodoznawcze;
  7. współpracują z doradcą zawodowym oraz innymi nauczycielami i specjalistami w zakresie realizacji działań związanych z doradztwem zawodowym.

 

Specjaliści:

  1. określają mocne strony, predyspozycje, zainteresowania i uzdolnienia uczniów;
  2. włączają treści z zakresu orientacji zawodowej i zawodowego w prowadzone przez siebie zajęcia dla uczniów;
  3. współpracują z wychowawcami klas w ramach realizowania działań z zakresu orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego dla uczniów;
  4. włączają się w proces podejmowania przez uczniów decyzji edukacyjnych i zawodowych (informacje dotyczące ucznia wynikające z pracy specjalisty);
  5. współpracują z doradcą zawodowym oraz innymi nauczycielami i specjalistami w zakresie realizacji działań związanych z doradztwem zawodowym.


Nauczyciele-wychowawcy w świetlicy szkolnej:

 

  1. włączają w zajęcia realizowane w świetlicy szkolnej treści z zakresu orientacji zawodowej;
  2. organizują w sali kąciki zawodoznawcze;
  3. rozpoznają i wspierają w rozwoju zdolności i uzdolnienia uczniów;
  4. wskazują uczniom specjalistów, którzy mogą udzielać wsparcia w wyborze kierunku kształcenia i zawodu;
  5. udzielają uczniom informacji o możliwościach korzystania z usług doradcy zawodowego.

 

Sojusznicy – sieć współpracy


Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wsparcie merytoryczne dla szkół, także dla szkół podstawowych, stanowią: poradnie psychologiczno-pedagogiczne, ośrodki doskonalenia nauczycieli, biblioteki pedagogiczne i centra kształcenia praktycznego. Jednakże szkoła dodatkowo pozyskuje partnerów wspierających działania związane z doradztwem zawodowym. Są to instytucje, placówki, firmy, które mogą być angażowane w działania kierowane do trzech grup adresatów: uczniów, nauczycieli i rodziców.

Przykłady działań placówek współpracujących ze szkołą w obszarze doradztwa zawodowego:


Poradnie psychologiczno-pedagogiczne (PPP):

  •  
  • diagnozowanie predyspozycji, zainteresowań zawodowych uczniów;
  • udzielanie pomocy w wyborze kierunku kształcenia i zawodu oraz planowaniu kształce-nia i kariery;
  • prowadzenie dla uczniów zajęć grupowych z doradztwa zawodowego;
  • konsultowanie z doradcą zawodowym działań i dokumentów szkolnych (np. opracowań WSDZ);
  • prowadzenie dla pracowników szkół szkoleń, kursów, szkoleniowych rad pedagogicznych;
  • tworzenie sieci doradców zawodowych i osób zainteresowanych doradztwem zawodowym.

 

Ośrodki doskonalenia nauczycieli (ODN):

 

  • organizowanie i prowadzenie szkoleń, kursów, konferencji dla doradców zawodowych oraz osób zainteresowanych doradztwem zawodowym,
  • tworzenie sieci doradców zawodowych i osób zainteresowanych doradztwem zawodowym,
  • przygotowywanie publikacji z zakresu doradztwa zawodowego.

 

Biblioteki pedagogiczne:

  • udostępnianie szkołom informacji o usługach doradczych w regionie, wydarzeniach, konferencjach i szkoleniach z zakresu doradztwa e-zawodowego;
  • wspieranie nauczycieli-bibliotekarzy w pozyskiwaniu, gromadzeniu i udostępnianiu informacji edukacyjno-zawodowych;
  • gromadzenie i udostępnianie doradcom zawodowym i nauczycielom publikacji z za-kresu doradztwa zawodowego;
  • współorganizowanie wystaw i spotkań z zakresu doradztwa zawodowego.

 

Szkoły ponadpodstawowe (szkoły programowo wyższe):

 

  • udzielanie osobom zainteresowanym informacji na temat oferty edukacyjnej i zawodowej oraz zasad rekrutacji, itp.;
  • prowadzenie laboratoriów, wykładów i warsztatów, rozwijających zainteresowania uczniów;
  • organizowanie imprez o charakterze zawodoznawczym – szczególnie dla klas VII i VIII;
  • organizowanie Dni Otwartych dla uczniów klas VII i VIII.


Centra kształcenia praktycznego (CKP):

 

  • organizowanie dla uczniów lekcji zawodoznawczych;
  • współorganizowanie konkursów zawodoznawczych;
  • organizowanie dla uczniów zajęć rozwijających ich zainteresowania i pasje;
  • współorganizowanie przedsięwzięć o charakterze zawodoznawczym;
  • informowanie uczniów ostatnich klas o możliwości odbywania zajęć praktycznych lub praktyk zawodowych.

 

Ochotnicze hufce pracy (OHP): centra edukacji i pracy młodzieży, mobilne centra informacji zawodowej, młodzieżowe centra kariery:

 

  • prowadzenie zajęć przygotowujących do wyboru dalszej ścieżki edukacyjno-zawodowej oraz dalszego planowania kariery;
  • prowadzenie seminariów, konferencji, warsztatów;
  • wspieranie nauczycieli i rodziców w działaniach doradczych;
  • umożliwianie udziału w różnych szkoleniach uczniom, którzy z rozmaitych powodów nie ukończyli szkoły podstawowej w przewidzianym terminie;
  • diagnozowanie predyspozycji, zainteresowań zawodowych;

 

Plan realizacji działań związanych z doradztwem zawodowym w danym roku szkolnym.


Szkoła opracowuje WSDZ na cały cykl kształcenia w szkole podstawowej. Dla usprawnienia realizacji zapisów WSDZ proponuje się przygotowanie rocznego planu realizacji działań doradczych.

Roczny plan może zostać opracowany przez:
 

  • zespół ds. doradztwa zawodowego;
  • doradcę zawodowego we współpracy z przedstawicielami komisji przedmiotowych;
  • radę pedagogiczną.


Słownik pojęć


Działania związane z doradztwem zawodowym – ogół zaplanowanych i systematycznych działań podejmowanych przez przedszkole, szkołę lub placówkę, których celem jest przygotowanie i wspieranie uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych. Działania te obejmują m.in. zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego, zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu, działania skierowane do rodziców i nauczycieli, współpracę z otoczeniem społeczno-gospodarczym.


Zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego – zajęcia grupowe organizowane dla uczniów klasy VII i VIII szkoły podstawowej, branżowej szkoły I stopnia, liceum ogólnokształcącego i technikum (Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, art. 109.1. pkt 7), których wymiar określa Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 marca 2017 r. w spra-wie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz.U. z 2017 r., poz. 703).


Zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu – zajęcia indywidualne i grupowe prowadzone w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej (Ustawa Prawo oświatowe art. 109.1. pkt 5 oraz Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach podstawowych i ponadpodstawowych oraz placówkach – Dz.U. z 2017 r., poz. 1591).


Preorientacja zawodowa – ogół działań o charakterze wychowawczym, podejmowanych przez nauczycieli i rodziców, ukierunkowanych na zbliżanie dzieci w wieku przedszkolnym do środowiska pracy.


Orientacja zawodowa – ogół działań o charakterze dydaktyczno-wychowawczym ukie-runkowanych na kształtowanie u uczniów klas I–IV szkoły podstawowej pozytywnych i proaktywnych postaw wobec pracy i edukacji poprzez poznawanie i rozwijanie własnych zasobów oraz nabywanie wiedzy na temat zawodów i rynku pracy.


Doradztwo zawodowe – uporządkowane i zaplanowane działania mające na celu wspieranie uczniów klas VII–VIII szkoły podstawowej i szkół ponadpodstawowych w procesie świadomego i samodzielnego podejmowania decyzji edukacyjnych, a także zawodowych.


Uczeń – dziecko (na etapie wychowania przedszkolnego), uczeń (na etapie szkoły podstawowej, szkoły ponadpodstawowej z wyłączeniem szkoły policealnej), słuchacz (w szkole policealnej).

Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego (WSDZ) – celowe, uporządkowane i wzajemnie powiązane działania związane z doradztwem zawodowym podejmowane przez daną szkołę lub placówkę.